Wieczór wigilijny, 24 grudnia, w tradycji polskiej jest uroczystym i najbardziej wzruszającym wieczorem roku. Wspólna, rodzinna kolacja, na którą nierzadko zjeżdżają się krewni z całej Polski a nawet z całego Świata, jest oczekiwana przez cały rok. Kiedy na niebie zalśni pierwsza gwiazda, cała rodzina zasiada do stołu. Do tradycji wigilijnej należy, aby do stołu zasiadała parzysta liczba osób. Nieparzysta zaś ilość uczestników miała wróżyć dla jednego z nich nieszczęście. Najbardziej unikano liczby 13. Feralna 13 bierze swój poczatek od Ostatniej Wieczerzy, kiedy to jako 13 biesiadnik przybył Judasz Iskariota.

Pod obrusem powinno znaleźć się sianko wigilijne, które symbolizuje ubóstwo w jakim urodził się Chrystus. Przy stole zawsze zostawiamy jedno wolne miejsce dla niespodziewanego gościa. Pozostawiając wolne miejsce przy stole wyrażamy również pamięć o naszych bliskich, którzy nie mogą świąt spędzić z nami. Miejsce to może również przywodzić nam na pamięć zmarłego członka rodziny. Na wigilijnym stole znajduje się zazwyczaj 12 potraw, na cześć dwunastu apostołów, chociaż wcześniej zawsze była to liczba nieparzysta. Nieparzysta ilość potraw miała zapewnić urodzaj lub dobrą pracę w przyszłym roku. Potrawy powinny zawierać wszystkie płody rolne, aby obrodziły w następnym roku. Wieczerza wigilijna jest posiłkiem postnym (teraz już bardziej wynika to z tradycji, niż z obowiązującego prawa kanonicznego), ale nasi przodkowie potrafili uczynić z tego ograniczenia prawdziwą ucztę dla podniebienia tak, że polski post słynął szeroko na całym świecie. Dominowały dania rybne, przyrządzane na różne sposoby. Obecnie najbardziej tradycyjne wigilijne potrawy, to między innymi: barszcz czerwony, grzyby, pierogi z kapustą i grzybami, wszelkiego rodzaju kasze podawane z sosem grzybowym, a także karp i szczupak. Tradycyjne wigilijne menu zależy od rejonu Polski. Co do tego, że należy spróbować każdej potrawy, nie ma wątpliwości, natomiast uzasadnienia bywają różne. Jedni twierdzą, że każda potrawa, której nie skosztujemy, oznacza przyjemność, jaka nas w przyszłym roku ominie. Inni są zdania, że jest to symbol udanej kolejnej Wigilii.

W pokoju, w którym odbywa się wigilia zawsze stoi przystrojona choinka, która ma symbolizować naszych pierwszych rodziców; Adama i Ewę i przypomina nam naukę o upadku i odkupieniu rodzaju ludzkiego. W czasie lub po kolacji wszyscy obdarowywują się podaunkami, tak jak Trzej Królowie obdarowali Jezusa. Dawniej po Wieczerzy, oprócz śpiewania kolęd, w wielu częściach Polski praktykowano różne zwyczaje. I tak, na Warmii i Mazurach, kiedy jeszcze biesiadnicy siedzieli przy stole, spod obrusa ciągnięto słomki. Jeśli wyciągnięto słomkę prostą, to osoba, która ją wyciągnęła, miała przed sobą życie proste, bez niebezpieczeństw. Jeśli słomka była pokrzywiona - daną osobę czekało w przyszłym roku życie kręte, skomplikowane.